O CAMIÑO DOS ARRIEIROS

Camiño dos Arrieiros ( segunda etapa. 4 Xuño 2011)

2011-06-05T15:16:00.000-07:00

Ben, queridos amigos: con tempo iremosvos colgando as fotos deste segundo roteiro, mais dun xeito urxente, traémosvolas todas a través de PICASA. Que as disfrutedes!!

Roteiro 2011 , Primeira etapa . 1 parte

2011-05-15T13:37:00.000-07:00

Un ano máis retomámoslle o pulso o noso CAMIÑO DOS ARRIEIROS, voltando a face-lo, como sempre en duas etapas.
AVISO.- A segunda etapa dende o Mouraz ate Bares será o vindeiro dia 4 de Xuño. Estade atentos á hora de saída.
Pois ben, queridos amigos : nesta primeira etapa, confluímos 15 persoas ( algunhas engadíronse a metade-final do percorrido) ben provistas de larpeiradas como podedes ollas nas fotos, amizade, moita amizade, camaradería e bó humor... xuntámonos xentes de Santiago, Coruña, por suposto, das Pontes, ... e pasámolo pipa.
Como novidade, engadímoslles o percorrido pequenas rutas novas para millora-lo e alonxalo das estradas asfaltadas.
Non queremos proseguir sen felicitar ós irmáns da PLATAFORMA EN DEFENSA DO PATRIMONIO DAS PONTES, xenuinos convocantes do evento, polo seu xeneroso e intelixente traballo a prol de evolucionar esta ruta ancestral; eles miraron, investigaron e trazaron rutas accesas que foron esa rotunda novidade agardada e que valerá para irmos evolucionando cara facer atractivo este sendeiro que , polos seus moitos temas que contén ( arqueoloxía, botánica, etc) faráse tremendamente necesario para o ensino nos vindeiros anos.
Foron 26 km de rota, sempre incansable e rota nalgun intre para boterlle unhas verbas ou uns tragos ... de auga, ou as necesarias paradas técnicas... mais coma o derradeiro ano, foron 26 km e 8 horas de armonía, camaradería e bó humor.

Roteiro 2011 , Primeira etapa . 2 parte

2011-05-15T13:34:00.001-07:00

Segundo e Terceiro tramo.- Paseniñamente imos subindo a costa, deixando atrás GARABATOS para enfilar a CRUZ DO BAÑAL, onde subimos cara o marco blanco que nos fai de referencia cara o sendeiro que nos vai levar a bisbarra do Caxado.

Roteiro 2011 , Primeira etapa . 3 parte

2011-05-15T13:30:00.001-07:00

Terceiro e Cuarto tramo.- Abandoamos os sendeiros que nos circunscriben o Caxado, e o atravesamos... esta vez ... ATENCIÓN!! polo propio e recuperado CAMIÑO DOS ARRIEIROS.

Roteiro 2011 , Primeira etapa . 4 parte

2011-05-15T13:25:00.000-07:00

Cuarto e quinto tramo.- Batemos cunhas bestas na estradiña o Rego de Ouro!!, polo demáis seguimos estrenando variantes moi aceptables do Camiño que nos alonxen das estradas e do propio asfalto... pouco a pouco vaise tornando atractivo o face-lo.

Roteiro 2011 , Primeira etapa . 5 parte

2011-05-15T13:19:00.000-07:00

Chegamos o tramo sexto, onde enfilamos a longa recta do Vidueiro, investigando os tumulos que fican o carón dos crestóns da SUAPENA; descubrindo unha nova falcatruada dos de sempre, o levarse por diante unha das nosas cruces. Seguimos investigando e propoñendo novas variantes que resulten máis atractivas como a que estrenamos no Rego de Ouro, onde fica a nosa querida cruz do Chan de Armada, a entrada dun recinto especial, moi especial.

Roteiro 2011 , Primeira etapa . 6 parte

2011-05-15T13:05:00.000-07:00

Finalmente chegamos o Forno dos Mouros, Cristo da Faladoira e o célebre Monte Faladoira onde hai tempo ficaban 6 tumulos; de seguido collimos cara o Candedo e o tramo final cara o Cristo do Mouraz. Tivemos bó tempo e millor final debullando uns liscos de xamón, queixo e liquido elemento no xá celebre bar das cercanías; agora que se hai que ser xustos, tiveramos unha cativa merenda onde hai anos sentabanse os catro cregos das catro parroquias tamén para xantar e para parolar ou arranxar as liortas e problemas de canda seu eido, mais non no seu emplazament orixinal, hoxendía despreciado , senón na artística, espaciosa e grande mesa de pedra que simboliza o feito dos catro curas, e que forma parte do "cercado recreativo" que tiveron a ben de deseñar e colocar, mais sen importarlles nada de paso de arranxa-la pedrafita que dera nome e sona aquel ancestral cruce de camiños.
Tamén temos que dicer que a nosa pedrafita está quedando cada dia máis desvalida; agora leváronlle as cadeas que a protexían. De seguro calquer dia ven aquel home que dixera: " Mecajoen... calquer dia veño con o meu camion e a levo deiquí!!!"
En verdade, queridos amigos, temos o pais que merecemos???

2011-05-15T12:22:00.000-07:00

DIA 14 DE MAIO do 2011. Voltamos de novo ó Camiño un ano despóis!!!

2011-05-10T13:54:00.000-07:00

E de feito non esquecemos o bén que o pasaramos na edizón do 2010!

Con moita ilusión, explorado diferentes carreiros para ir mellorando a ruta; sempre tendo como referencia a orixinal, seguimos adiante.

Penso que seguirán a pasar cousas boas para esta emblemática ruta nos vindeiros anos, mais acó imos seguir, paseniñamente, sen presas mais con esa constancia que só é sinónimo daqueles que se enorgullecen do seu patrimonio, loitan por conserva-lo e traballan arreo por dignificalo.

Parabéns a PLATAFORMA NA DEFENSA DO PATRIMONIO DAS PONTES "Canto máis!!", pola sua constancia, apoio e ánimo.

De seguro, con eses ó frente desta empresa , lograremos ó final o que procuramos:

A SUA DIGNIFICACIÓN E FACHENDA para ós tres CONCELLOS que o protexen: As Pontes, Ortigueira e Mañón , QUE siguen durmindo considerándoo que a COUSA NON É SUA, mais a nosa loita constante por esa dignificación pasará por riba do seu OFICIALISMO e nós, as bases e organizacións populares, conseguiremos para a nosa xente de MAÑÓN, ORTIGUEIRA e AS PONTES o que os seus Gobernos Municipais non souperon sin saberon facer.

Mais , querida xente: o reto continua, e o vai facer este sábado, 14 de Maio. quedamos as nove e media da mañán nas portas do Museu Etnográfico do Colexio do Monte Caxado, nas Pontes.... HABER, QUEN SE ANIMA!!!

Roteiro 2010. Segunda Etapa.

2010-05-08T13:59:00.000-07:00

Roteiro 2010. Segunda Etapa. INTRODUCCIÓN

2010-05-08T13:26:00.000-07:00

Con duas semáns de retraso colgamos os feitos e sucesos varios desta segunda etapa do roteiro polo noso mítico Camiño dos Arrieiros:

a colocación da pedra do Miraz,

a Mámoa de Barreiros, a primeira vista da Capelada,

a sensación do mar que che envolve, o barreño de auga camuflado,

o xantar no cristo esnaquizado, o museu da Pena Blanca,

oteando os pinchos do Picón dende a pena histórica do Chan da Caldeira

as palabras dadas na Chaira do Tesouro

os interiores do enorme povoado do Caserío de Munín

as palabras que pronunciaron os nosos compañeiros diante dos sitios emblemáticos do Camiño,

o propio camiño que nos fixo soñar ,

o coñecernos,

as fotos de Hugo Arias, que ilustran moitas pasaxes destas entradas.

a experiencia de Xose Maria e o grupo da Defensa do Patrimonio das Pontes

o paciente conductor do bus

o interese de Carmen de Hume

a paciencia o atravesar-la mina

a paciencia o non irlle a chepa ó coñecedor do camiño por non agardar os da retaguardia

a paciencia polos erros no Campelo

e sobre todo, a chegada a praia de Vares... toda unha antoloxía, todo un poema sen escrita.

Alí a paciencia quedóu reconvertida

en moitos pés libres de ataduras camiñando pola area

ou pola auga

E os cañóns de cervexa que tomamos alí para celebrar o encontro!!!

Dende a Liga Céltiga Galaica queremos agradecer a Asociación pola Defensa do Patrimonio das Pontes os seus desvelos, traballo, interese e xenerosidade; témosvos que decir, irmáns, que sodes os millores compañeiros que calqueira pode atopar!!

Tamén é para agradecer o interese posto por todas e todos os que viñeron a percorrerte, meu querido Camiño dos Arrieiros, porque sabemos que tés novos amigos que velarán nese futuro incerto polo teu porvir e que o teu exemplo nunca, nunca sexa esquecido.

A todos que puxeron o millor de sí - acordámonos especialmente de tí, Hugo Arias, creador de imáxenes!!- para o interese colectivo.

Por todos vós vai o noso agradecemento!!

No nome do noso povo...

Moitísimas grazas por estar ahí!!

As segundas partes sí que foron boas

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 11

2010-05-08T13:15:00.000-07:00

Escomenzando no Cristo de Mouraz, onde simbólicamente endereitamos a histórica pedra, partimos cara o mar subindo a costa dos Muros de Chao. O dia antollábasenos fermoso e asi foi o longo deses 27 km dun dia no que o sol saléu cando lle parecéu e a camiñada soportóuse ben.

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 12

2010-05-08T12:56:00.000-07:00

a enorme Mámoa de Barreirio nos dá o paso cara o Pico da Coriscada, e iste a sua vez, o camiño cara o Cruce de San Pedro

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 13 (a)

2010-05-08T12:29:00.000-07:00

Da Coriscada o Cruce de San Pedro... xa sabedes... onde fan esas pizzas tan sabrosas no Valeo.

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 13 (b)

2010-05-08T11:52:00.000-07:00

Túmulos recuperados: o chamado "pozo da enerxía" , cráter de violación (1) é enorme. Seguimos viaxe ate o Caserío de Munín, que reclamamos como futuro Centro de Interpretación do Camiño dos Arrieiros.

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 13 (c)

2010-05-08T11:11:00.000-07:00

Palabras no Caserío de Munín

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 14 e 15 (a)

2010-05-08T10:53:00.001-07:00

Xantar o pé do cruceiro esnaquizado do Cristo da Pena Blanca, subida o mítico monte da Pena Blanca e palabras o carón do seu túmulo máis emblemático.

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 14 e 15 (b)

2010-05-08T10:41:00.000-07:00

Despóis das palabras o carón do Forno dos Mouros seguimos pola chaira do Monte Blanco para ir baixando cara a pista , a rentes do Camiño Primitivo ...

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 16 (a)

2010-05-08T10:19:00.001-07:00

Chegamos o punto do traxecto onde deixamos definitivamente as altas cumes e iniciamos unha baixada cara o val de Mogor, rumbo a Península de Vares.

Na foto 1, momentos antes de chegar o cruce (o identificaredes con as antenas que fican na sua entrada). Alí tíñamos apostada unha garrafa de auga para repostar.

De seguido , iniciamos a baixada por sendeiros marcados (2,3) ate chegar a confluir con a estrada xeral de Viveiro-Ortigueira, que atravesaremos para ir cara o val de Mogor(4,5) polo Vilar, as Insuas, etc.

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 16 (b)

2010-05-07T13:46:00.000-07:00

O tramo da baixada poderia estar moito millor, pero é o que hai. Así que a rentes de Lamacido, chegamos a estrada xeral.

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 17 inicio

2010-05-07T13:33:00.000-07:00

Deixando atrás a pista, atravesamos a estrada Viveiro-Ortigueira e adentrámonos no corazón de Mogor ate bater coa sua Igrexa. Daquela collemos xá ate o alto do Barqueiro.

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 17

2010-05-07T13:03:00.001-07:00

Dende a Igrexa de MOGOR imos avanzando cara a parte alta do Barqueiro, para coller unha estradiña -detrás dunha casiña marela- que nos levará o Instituto. Daquela iamos un pouco disparados e algunha xente rezagóusenos , mais todo pódese arranxar cunha paradinha.

Daquela chegáramos o pé da entrada da mina...

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 17 (a)

2010-05-07T12:46:00.000-07:00

Aunque non atravesamos a mina-somentes a rodeamos- a ruta asemade de ser unha ruta siniestra, tórnase dura porque aparécesenos en plena subida un firme de area que nos vai cantando todo o camiño.

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 17 (b)

2010-05-07T12:29:00.001-07:00

Saíndo da mina empatamos co Camiño Real do Barqueiro ate a Chaira do Tesouro, no que únese o Camiño dos Arrieiros

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 18 (a)

2010-05-07T12:09:00.000-07:00

Momentos antes de emprender a subida a mítica Chaira da Caldeira, fogar dos nosos ancestros; tiveramos un turno de palabras e de acougo na sua base do Campo do Tesouro.

Fantástica foto de Hugo, a numero 3. Nela podedes ollar o Camiño dos Arrieiros que subre en oblicuo a aba do alto da Caldeira, empatando co cortalumes a medio camiño.

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 19

2010-05-07T11:57:00.001-07:00

Boas vistas dende o Chan da Caldeira das agullas de Loiba, e a visita a mítica pedra-sinalizadora da Chaira. Boas fotos as duas superiores de Hugo, como sempre.

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 20

2010-05-07T11:33:00.000-07:00

Prosperando a través da enorme Chaira da Caldeira, un auténtico museu fosilizado do pasado, chegamos o Facho Maeda, parente da Garita de Hebeira na Capelada. Antergos pioneiros dos faros, sinalizabanse a través de fogatas ou outros elementos que foron evolucionando co tempo.

Daquela no Facho Maeda fixeramos un pequeno descanso, cara emprender a baixada cara o mar.

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 21

2010-05-07T11:18:00.000-07:00

Avanzando a través dos eucaliptais do monte Campelo...

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 21 (a)

2010-05-07T11:03:00.000-07:00

Momento histórico e definitivo en todo camiño histórico: a chegada.

A pista de repente troca a sua forma e convértese nun sendeiro que avanza e baixa suavemente cara a praia...

Roteiro 2010. Segunda Etapa. Tramo 21 (b)

2010-05-07T10:32:00.000-07:00

Descalzarse, meter os pés na auga... andar pola praia... en dez minutos... curados!!

... e tomarlle un "cañón" no bar da praia, unha enorme xarra de cervexa para curar outros males, falar e ficar... ficar e falar...

Atrás quedóu o Miraz, a Coriscada, a Pena Blanca... e alén , o Caxado, o Forno dos Mouros, as cruces míticas... o Camiño dos Arrieiros.

Diante fica o coído, o ancestral peirao da mítica vila de Vares.

O roteiro finóu, mais prometemos voltar.

Foron moitas vivencias entre nós, demasiadas para contar...

Eis o Camiño dos Arrieiros. Un anaco da nosa historia.

Grazas a todas e a todos por vir, por compartir connosco as nosas penas e desexos, e dalgún xeito, ... de facer historia.

FIN

SEGUNDA ETAPA: CRISTO DO MOURAZ - O COIDO DE VARES

2010-04-20T15:21:00.000-07:00

Chegamos a segunda etapa coa que pechamos un ciclo. Nestas Xornadas que abarcaron estes dous roteiros tivemos unha visión xeral tanto do estado do Camiño como do enorme e rico patrimonio da sua bisbarra. Agora queda resolutar e valorar o visto para emprender as accións que consideremos oportunas emprender. O que temos moi claro é que non imos satisfeitos nin de cómo se valora este patrimonio polos seus responsabeis, nin que este patrimonio vai seguir sobrevivindo nestes anos onde é realmente moi facil desacerse do mesmo sen deixar rastro, amparándose na desmemoria histórica.

Mais vaiamos por partes; non vos parece?... imos definir tramo por tramo o resto do camiño, para dar esa ideia necesaria desta segunda etapa... a chegada o mar!! :

TRAMO 11.- OS MUROS DE CHAO.- 2 Km

No cruce do Cristo do Mouraz seguiremos recto escomenzando a subida do Serrón ate o Carranco para chegar Ós Muros de Chao, unha extensa zona chairada, (515 m) na que teremos unha expléndida vista da Capelada e o seu entorno marítimo; hoxendía desdibuxada pola reconversión total do lugar en un enclave eólico, desaparecendo aqueles fortes e antergos restos dos muros que configuraban esa chaira.
.

TRAMO 12.- A CORISCADA .- 3,5 Km

Atravesando a estradiña de Caión o Viduido, baixaremos por un pinar ateigado de penas e pedrafitas, restos de asentamentos e cultos primitivos, ate chegar a estradiña asfaltada a Xorres, que desandaremos ate a Mámoa de Barreiros, que nos indicará o camiño que nos levará o alto da Coriscada. Os túmulos sucédense, e aunque esnaquizados, pódese intuír a sua grandeza e importancia noutrora.
Como alternativa temos unha pista a dereita pouco antes de subir ó alto de Muros de Chao que nos leva directamente a Mámoa de Barreiros.

Bordeando a Coriscada, baixaremos entre túmulos tendo a nosa dereita, ou ben coincidindo o camiño primitivo , (Ramisquiado) ate chegar cruce da estrada que dende Ortigueira sube polo Baleo cara Mañón. Alí ficaban algúns letreiros interpretativos do Camiño dos Arrieiros, hoxe desaparecidos. Neste Cruce de San Pedro ollaredes importantes restos tumulares.

TRAMO 13 . MONÍN.- 3 Km

Seguindo recto a pista de terra de enfrente, imos subir parellos o Camiño Primitivo que fica intransitable á nosa dereita. Os túmulos siguen aparecendo ás beiras destes primeiros metros. O Camiño vai subindo ate discurrir polas suas abas os outeiros que atoparemos a nosa dereita. Os muiños eólicos vánnos acompañar xá ate o final desta Serra. O final, este aburrido traxecto cambia coa aparición do imponente e abandoado Caserío de Munín, que atoparemos pouco despóis de pasar a estación eólica, e que reinvindicamos a sua recuperación como Centro Interpretativo.
Un chisquiño mais adiante colleremos a dereita unha pista que nos levará a un cruce de camiños nunha chaira especial, onde ficaba un fermoso cruceiro, hoxe esnaquizado, a poucos metros dunha fonte. O paso a Pena Blanca fica aberto., pois o cruceiro esnaquizado do Cristo da Pena Blanca indicarános o camiño.

TRAMO 14. A PENA BLANCA.- 2Km

Subiremos polo Camiño Primitivo ate un forte afloramento pétreo e seguiremos atravesando este lugar enigmático e histórico. A Pena Blanca (386m) é un museo abandonado . Importantes mámoas , camiños confluintes, e outros restos tumulares recórdanos a sua anterga importancia, igual que o outeiro seguinte, a Pena Moura (333 m), mais eiquí todo fica eliminado o paso dos muiños. Acórdanos o noso descubrimento dunhas enormes penas alineadas neste lugar. O Camiño Primitivo cruza o monte e váisenos cara a nosa esquerda. Pola disposición das pedras chantadas en línea adiviñamos a importancia deste monte. Hoxe xa nada queda.

TRAMO 15 . O GALIÑEIRO – 1.- 2 Km

Retornamos á pista. Ollaremos que o Camiño vai xusto á esquerda da mesma. Colleremos un carreiro uns metros antes de empatar aquela coa estrada que vén de Mañón. Este carreiro levarános a empatar de novo co Camiño Primitivo á altura da Chaira das Mámoas do Salgueiro, que marca o punto inicial par a baixada definitiva do Camiño ate a chaira de Mogor.

TRAMO 16. O GALIÑEIRO-2 .- 2 Km

Partindo desde esta chaira, baixaremos por sendeiros parellos pois o Camiño Primitivo desaparece. Diste xeito seguiremos inicialmente unha vereda ate empatar cun cortalumes, que atravesaremos e continuaremos baixando por un camiño ate bater cunha segunda pista de terra que desandaremos cara a esquerda ate chegar a estrada xeral Viveiro-Ortigueira.

TRAMO 17 . MONTEDÓNIGO.- 2 Km

Chegando á estrada xeral, xusto enfrente, nos restos da anterga estrada, atoparedes un sendeiro que vos levará a aldeia de Barbeita cara subir o Montedónigo. Atravesándoo acabaredes a menos de 200 m da Igrexa de Mogor, que así convertiráse na nova referencia.
O Camiño Primitivo córtase definitivamente por varias causas: encharcamento do terreo, via ferrea e Mina. Polo tanto compre idear alternativas .
A máis audaz: botades a andar cara a Hermida de Santa Rosa. Alí hai un sendeiro que sube cara a mina. Atravesándoa (non aconsellábel) chegaredes a empatar co CR do Barqueiro.
A máis longa e turística: Dende o final da praia de Esteiro subiredes por un carreiro marcado cara a mina, e dalí iredes directamente o Camiño Real do Barqueiro.
A máis doada: Dende a Igrexa de Mogor iredes por pista asfaltada cara o Instituto do Barqueiro, e dalí a entrada da mina.

TRAMO 18. O CAMPO DO TESOURO.- 2 Km

Xusto na entrada da mina seguiredes –sin entrar nela para nada- a dereita un sendeiro que vos levará por pistas parellas á mina o CR do Barqueiro.
Seguindo o Camiño Real do Barqueiro, chegaredes a empatar co Camiño dos Arrieiros xusto no chamado Campo do Tesouro, noutrora lugar sagrado e tumular. Hoxe cheo de cortalumes i esquecemento.

TRAMO 19. O CHAN DA CALDEIRA.- 1 Km

Subiremos polo Camiño dos Arrieiros cara o Chao da Caldeira, importante campo de enterramentos de diversas épocas históricas, hoxe alterado por exaxerado ancheamento dos cortalumes e propensa a desaparecer pola futura ubicación dun Parque Eólico no seu seo.
Seguiremos a pista de terra que a atravesa cara o Facho Maeda, antigo lugar de vixiancia , irmán da Garita de Herbeira da Capelada.

TRAMO 20 . AS MAMOELAS.- 2 Km

Dende o Facho Maeda baixaremos ate atravesar a nosa dereita restos de enormes pedras entre as que destacaron duas mámoas, as Mamoelas, que fican un chisco apartadas do camiño e abandoadas. Como alternativa podedes desviarvos ate Vila de Bares collendo unha pista a mán esquerda antes da baixada cara a estrada xeral. Tedes unha fonte de boa auga a sua entrada.

TRAMO 21. O CAMPELO.- 2 Km

Ó chegar á estrada xeral de Bares ó Barqueiro colleremos a pista de terra que se nos presenta enfrente e que baixaredes a través dos eucaliptais que conforman o monte Campelo e que nos levará ate a Praia de Vares. Si o facedes dende a Vila de Bares, podedes baixar a praia de Vares a través de sendeiros que surdirán a nosa dereita ou bén pola sua estrada xeral.
Unha vez na praia, ollaremos a “Igrexa”: unha histórica lingoa de terra que separa o areal e que fora centro de culto ancestral, mansión romana e pequena hermida con cimiterio. Hoxendia é un ben patrimonial sen ningún tipo de protección.
Finalmente continuaremos a través da praia –ou pola estrada si hai marea alta- ate a antiquísima coelleira do porto, onde daremos por finalizado este roteiro que a través do interior acompañóunos cresteando as Serras da Faladoira e da Coriscada , subindo polas Penas Cañoles , indo polo enigmático Chan da Caldeira ate caer neste punto primitivo de referencia marítima cara a navegación que dende a idade do bronce ou en épocas anteriores intercambiara tantas e tantas experiencias con outros povos atlánticos.

... Bén!! Esto vai ser todo polo momento. Saudamos os camiñantes, e agardamos queden prendados tanto do que fora este Camiño Milenario como da sua historia.

Que teñades bó dia, boa saúde e folgos para camiñar... e sobretodo....

QUE TEÑADES BÓ VENTO!!!

ESIXIMOS Ó CONCELLO DE MAÑÓN DIGNIFIQUE ESTA PEDRAFITA HISTÓRICA DO CRUCE DE MOURÁS

2010-04-03T14:22:00.000-07:00

A Pedrafita do Cristo de Mouraz ( ou Mouras) é o histórico marco que separóu catro parroquias , catro historias perante tódala sua vida, e mesmo chamara os seus cregos para vir comer no seu pé .

Esta pedra hai séculos fora salvada de convertirse en cruz e reconvertéra-se pola sua utilidade, e hoxe, cando non fai falla, é rota e despreciada polos seus moradores que a teñen no seu lugar caída e abandoada sen reparar en amañala nin en dignificala como merece.

O que sí están facendo pola sua contra a poucos metros dela é construir unha grande área recreativa (fotos anteriores do roteiro) cunha grande mesa culminada por un monolito. Algo nunca visto no eido rural... un monolito!! ... cando desprecian a sua testemuña principal: a pedrafita que guióu os seus devanceiros perante séculos e séculos.

Acompañan a estas fotos un croquis feito in situ : todo este traballo fixérase hai quince anos, e dende aquela converteron aquelas sombras daqueles piñeiros, que deixaban pasar o Camiño dos Arrieiros no actual barrizal.

Nas fotos ollámola cun soporte coa grabación "M-1"; e por diante a modo de asento outras pedras; dise xeito sostívose a nosa amiga nos derradeiros decenios.

Meu Deus, que lle está pasando o meu país?

Imos para atrás acaso!!
Tanto queremos renunciar a ser povo diferenciado,! ... e renegar por tanto da nosa historia e de feito de nós mesmos!!

Roteiro 2010. Primeira etapa. Tramo 0. A Saída.

2010-04-01T16:20:00.000-07:00

Pasaban as dez da mañán e o tempo era bó; non amenazaba choiva e o vento amainara. Faltaban duas persoas e polo demáis estabamos tod@s. Os ánimos eran moi bós e habia moitas gañas de andar... ese Camiño Primitivo que tantos desexos suscita; cecáis o querer e non poder, porque para te-lo -como tóda-las cosas- hai que traballa-lo.

E así terá que ser; é un reto tanto para a xente das Pontes, como a de Mañón e resto do país. Un reto que iniciamos esa mañán do dia 27 de marzo do 2010, víspera do domingo de ramos, con bó ánimo e gañas de recuperar un eslavón máis da nosa historia.

Roteiro 2010. Primeira etapa. Tramo 1 (a)

2010-04-01T16:02:00.000-07:00

Suave subida saindo das Pontes ate o cruce de Garabatos.

Roteiro 2010. Primeira etapa. Tramo 1 (b)

2010-04-01T15:47:00.000-07:00

Os grandes espazos abertos de Garabatos fánnos cambiar a rota.

Moito máis doada agás do forte repechón final. Paga a pena.

Roteiro 2010. Primeira etapa. Tramo 2

2010-04-01T15:31:00.000-07:00

Seguimos pola bisbarra de Garabatos, todo un achádego; ó final subimos a costa e remontamos cara as Mámoas de Marraxón, para empatar coa estrada e coller o sendeiro que sube cara os postes da conducción eléctrica...

Roteiro 2010. Primeira etapa. Tramo 3

2010-04-01T15:16:00.001-07:00

Unha vez arriba, enfilamos a ruta cara o Caxado sen contratempos, agás dun peche de arame que detuvo a marcha un anaquiño , mais nada pode contra 25 vizos@s andaríns.

Roteiro 2010. Primeira etapa. Tramo 4

2010-04-01T14:54:00.000-07:00

Cecáis sexa o paso máis duro esa subida polo cortalumes pola aba do Caxado (1), para despóis ir a rentes dos derradeiros crestóns (2) ate bater con ese pinar agardado (3) para facer o acougo obligado antes de proseguir cara sortear os novos crestóns ( 4 e 5 ) que se nos van presentar antes de chegar á Cabana.

Roteiro 2010. Primeira etapa. Tramo 5

2010-04-01T14:33:00.000-07:00

No lugar da Cabana tivemos que percorrer un bó treito da (1) estrada xeral para desviarnos cara o Chan de Armada a ollar unha cruz (2) ancestral -outra célebre cruz no Camiño dos Arrieiros-, para darnos un respiro e xantar nun pinar ben abeirado, onde non faltóu o toke final da nosa música espiritoal.

Seguindo camiño, achegámonos a pista que baixa o caserón das Eiroas para remonta-la e pasar o carón dunha nova cruz (devolta ó seu sitio orixinal por fin!!) (5), para baixar definitivamente á estrada xeral cara o Bidueiro.

Deixamos o Concello das Pontes para meternos no de Mañón.

Roteiro 2010. Primeira etapa. Tramo 7 (a)

2010-04-01T14:13:00.000-07:00

No lugar (1) de "Mámoas" fica o enorme campo de túmulos comandado polo grandioso "Forno dos Mouros", misteriosamente rozado e limpo. Subindo cara o seu curuto (2) " o poso da enerxía" chámanlle os nativos á parte superior violada das mámoas.

Despóis das fotos de rigor, o noso amigo e compañeiro Marcial, arqueólogo; dános as oportunas explicacións non só da cultura das mámoas , senón en xeral explicóu con tino unha serie de factores que se tiveron en conta tanto na construcción como no desenrolo das inhumancións nos periodos antigos.

Roteiro 2010. Primeira etapa. Tramo 7

2010-04-01T13:47:00.000-07:00

Marcial amplióu e desenrolóu a sua explicación anterior esta vez ante o Cristo da Faladoira, un "marco sobre un marco" , como bén apuntaba o noso amigo.

Atopámonos encantados de ollar limpa a mámoa sobor na que se ergue a noutrora pedrafita (hoxendía cristianizada en forma de cruz).

Atopámonos de novo ante un ancestral cruce de camiños.

Roteiro 2010. Primeira etapa. Tramo 8

2010-04-01T13:31:00.000-07:00

No Monte Faladoira, entre a casilla vella (2) e a de madeira (1)

Roteiro 2010. Primeira etapa. Tramo 9 e Tramo 10 (a)

2010-04-01T13:11:00.001-07:00

Despóis de ollar abraiados no Candedo nunha marquesina un mapa dun roteiro "San Pedro - Candedo", sen mención ningunha o Camiño dos Arrieiros ( que é o eixo que vertebra tódolos camiños dende As Pontes a Vares), enfilamos o derradeiro tramo cara o Mouraz: As Pedras Longas.

Dous e medio kilómetros dunha longa pista que se nos fai eterna, mais coincidente co Camiño Primitivo dos Arrieiros.

Roteiro 2010. Primeira etapa. Tramo 10 (b)

2010-04-01T12:38:00.000-07:00

Final desta primeira etapa (5) no Cristo de Mouraz (3), onde queren facer unha área recreativa (2) a todo luxo neste ancestral cruce de camiños co seu ancestral marco de Mouráz (4) desamparado , roto e abandoado.

Nós, os convocantes (1) esiximos dignificación para esta senlleira pedra que noutrora marcara rota e mesmo convocara os catro cregos das suas parroquias .

Finalizamos eiquí este primeiro roteiro, que o longo de máis de 23 km ensinóunos o estado actual do Camiño Primitivo e do seu inmorrente patrimonio.

UN CAMIÑO ABERTO, QUE 5.000 ANOS DESPÓIS QUERE VOLTAR A SER ÚTIL Ó SEU POVO!!

2010-03-22T15:42:00.000-07:00

2010-03-22T15:22:00.000-07:00

Recordámosvos un pouco o contido deste blog:

Deseñamos no seu momento este camiño de 42 kms entre as vilas de As Pontes e Vares en 21 tramos de 2 ou 2´5 kms cada ún deles.

-Actualmente estamos revisando os tramos afectados polo noso roteiro, que son os dez primeiros tramos que andaremos o vindeiro sábado 27 de Marzo. No noso apartado: tramo por tramo imos recollendo pormenorizadamente aqueles aspectos que nos poden influir -positiva, negativa ou simplesmente organizativa- no desernrolo da marcha.

-Xá adentrados do que é o corpo do blog, podredes seguir tódolos tramos do Camiño dos Arrieiros dende o seu inicio ó seu final.

Por suposto que queda moito que contarvos e moitas fotografías que colgar, que queda moito que denunciar do patrimonio que vimos desaparecer en cuestión de anos, que non meses; as fotos falarán por sí soas, fotos tomadas dende hai 15 anos ate a actualidade.
Polo que invitámosvos a que nos visitedes cada certo tempo; a bon seguro descubriredes cousas novas , porque nós imos seguir no Camiño loitando pola sua recuperación e dignificación.

Ben; a continuación presentámosvos a ficha técnica da xornada que escomenzaremos nas Campeiras o dia 27 de Marzo sobor das dez da mañán; choiva ou non choiva alí estaremos. para cubrir eses dez primeiros tramos; estando tamén citados para que outro día cubramos os 12 restantes ate chegar a Vares.

Treito: As Campeiras (As Pontes) - Cristo de Mouraz (Mañón)
Dia: 27 de marzo de 2010
Saída: 10’00h diante do local da A.VV. das Campeiras
Chegada: 19’30h

Organiza: Liga Céltiga Galaica, Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes
Colabora: Asociación Informática @migus, Asoc. de Estudos Históricos HUME, Clube de Montaña O Caxado

Descrición:
O Camiño dos Arrieiros ou Camiño Grande discorre ao longo duns 42 km., unindo As Pontes co porto de Vares. Este camiño tense empregado dende a Prehistoria como vía de intercambio comercial, constituíndo unha das rotas principais de comunicación entre os pobos do noroeste peninsular, das Illas Británicas e da península Armoricán. A vía recibe o nome dos chamados arrieiros, que durante séculos transportaron todo tipo de mercadorías ao lombo de mulas e cabalos.

Máis de 200 mámoas emprazadas nas serras da Faladoira e Coriscada, flanquean o camiño dende As Pontes a Vares. Estas construcións prehistóricas forman xunto coas pedrafitas e as cruces de pedra unha unidade patrimonial de especial interese, que fan do Camiño dos Arrieiros un dos activos culturais máis importantes do territorio.

Un itinerario no que desfrutar tamén da natureza, e dalgunhas especies protexidas como a Erica tetralix, presente en zonas enchoupadas ás que acoden a beber os centos de cabalos que viven en réxime de semiliberdade polas serras.

Nesta ocasión realizaremos un primeiro treito duns 20 km., a través dos concellos das Pontes e Mañón.

Inscricións:
http://www.amigus.org/festas/roteiro_camino_arrieiros/

Contacto:
plataforma@amigus.org
ligaceltigalaica@gmail.com

O CAMIÑO Á VOSA DISPOSICIÓN

2010-03-22T15:16:00.000-07:00

TRAMO A TRAMO (TRAMO 4.0 - O Bañal - Uceira)

2010-03-09T14:54:00.000-08:00

Dende que iniciemos a marcha, aló nas Pontes , non atoparemos nengún tropiezo ate o cruce do Cristo do Bañal. Unha vez alí, cruzaremos a estrada, e na parte contraria ( bó sitio para aparcar se queres ( foto 2 ) ir e voltar!) abandonaremos definitivamente o asfalto para subir (1 e 3 ) polo segundo camiño que atoparemos enfrente (1) ate o peche de arame (foto 4) que podedes franquear pola sua mitade.

TRAMO A TRAMO (TRAMO 4.1 Bañal - Uceira)

2010-03-09T14:36:00.000-08:00

Velahi van algunhas referencias para o escomenzo do camiño:

foto 1.- chegamos o alto, non figurando o camiño moi claro: recordade a referencia da pena blanca.

foto2.- O inicio, atopámonos cunha primeria barreira de arame, que resulta doada de atravesar polo medio.

foto 3. e 4 - Importante. Subida cara o primeiro poste, tendo como referencia ese montículo que fica na sua bisbarra. Notade a claridade do camiño.

5.- No medio do prado de subia hai que desviarse a dereita pola sua mitade para enlazar nun cruce de camiños co orixinario que sube cara os postes do tendido eléctrico.

(os máis comodóns podredes seguir o prado ate o final!)

TRAMO A TRAMO (TRAMO 4.2 - Bañal - Uceira)

2010-03-09T14:21:00.000-08:00

Unha vez arriba ( foto 1) buscaremos a pena branca que nos actuará como referencia (foto5), i escomenzaremos o camiño que como ( fotos 2, 3 e 4) vedes, non ofrece dificultade.

TRAMO A TRAMO (TRAMO 4.3- Bañal-Uceira)

2010-03-09T14:05:00.000-08:00

Xá pasados (fotos 1 e 4) os derradeiros postes, empatamos con a pista que nos vai levar cara o final desta pequena, sinxela e agradable rota.

TRAMO A TRAMO (TRAMO 4.4 Bañal - Uceira)

2010-03-09T13:44:00.000-08:00

Chegamos cara un cercado con o arame (fotos 4 e 5) tenso e con pouco marxe para o paso, pois temémonos que haia que pasa-lo pouco máis que reptando!!

Nesta derradeira fase do sendeiro, vedes que hai tramos embarrados , mais non hai problema en poder avanzar a través dos pinos.

TRAMO A TRAMO (TRAMO 4.5 - Bañal - Uceira)

2010-03-09T13:30:00.000-08:00

Pasado o arame, xá non hai nada que vos impida acceder à zona da estrada xeral, pois ( fotos 1 e 2) está libre de pasos.

Chegados a estrada, colleredes a zona verde que tedes de seguido e a continuaredes ate o seu fin (3 e 4) tendo coidado con algún obstáculo como este pequeno buraco neste tramo (foto5)

TRAMO A TRAMO ( TRAMO 4.6 - Bañal - Uceira)

2010-03-09T13:12:00.001-08:00

Xa por fin acabada a zona verde (2) , teremos que coller un pequeno tramo da (3) estrada xeral: xustamente 370 m, mais aconsellámos vaiades pegados ó arcén, porque é unha zona curva de pouca visiblidade.

O final bateremos co inicio da estrada cara a Uceira, Dá e o Deveso; a 20 m do seu inicio a mán dereita atoparemos unha cancela (4 e 5) , dende onde parte o camiño cara a aba do Caxado.

TRAMO A TRAMO. (TRAMO 3.7- Bañal - Uceira )

2010-03-09T12:46:00.000-08:00

Estas cinco vistas do camiño ( compatible nun cen por cen co Camiño dos Arrieiros) no seu derradeiro tramo antes de chegar o cortalumes, indícannos o bó estado do firme.

TRAMO A TRAMO (TRAMO 3.8- Bañal - Uceira)

2010-03-09T12:21:00.000-08:00

A ascensión polo cortalumes da aba do Caxado (foto 3) é bastante forte, aunque o chan está firme, e o xeu carón tén uns fermosos lugares para descansar (foto 1) si non dades subido!

Unha vez arriba, a altura das penas ( fotos 4 e 5), cruzaremos uns arrames e descansaremos nelas contemplando unha fermosísima paisaxe.

O traiecto pola aba leste do Caxado realízase sen problema, non habendo zonas excesivamente encharcadas. Esta cara lesta tén zonas de piñeiros apropiadas para botar un pequeno descanso si apetece.

Diste xeito chegaremos a zona norte, onde empataremos coa estradiña que vai a Poupariña.

TRAMO A TRAMO (TRAMO 4.1- Despóis do Caxado)

2010-03-09T11:54:00.000-08:00

Este tramo ofrecíanos dúbidas respecto ó estado do chan e a subida final cara remontar os crestóns. Mais é do máis doado, imos ver:

Unha vez bordeado o Caxado pola sua cara leste, e unha vez que cheguemos o seu norleste, atoparémonos coa estrada que vai a Poupariña, e tomando como referencia o cruce cara o Caxado (foto1), seguirémola ate atopar un claro a dereita (foto2) despóis dunha pequena pontella, por onde internarémonos no piñeiral (3) que temos diante xusto o carón do regato que circula pola nosa dereita (4). Despóis destes pinos seguiremos pola chaira ate atopar a seguinte referencia simbolizada por un pincho dun pino que fica solitario e visible dende o final do piñeiral.

TRAMO A TRAMO ( TRAMO 4.2- Despóis do Caxado)

2010-03-09T11:29:00.000-08:00

Unha vez que cheguemos o punto que marcamos como referencia (foto1), representado por un pincho dun pino (moi perto do túmulo nº 19) , observaremos que temos tres posiblidades de remontar os crestóns e acceder a parte alta que chamaremos "atalaia" (foto 2 e 5), dende onde sale o camiño que nos levará a Panda.

O primeiro camiño xá nos leva paseniñamente ate o alto; o segundo vái xa pola parte alta (fotos 3 e 4) , e o terceiro , seguimos pola chaira deixando o pincho atrás, ate chegar o fondo, e logo subir a costa pronunciada.

Tedes en estas tres opcións, tres sendeiros que vos axudarán a subir. Non tén complicación nengunha a pesar da aparatosidade da subida.

TRAMO A TRAMO (TRAMO 5.1- A Portilla da Rega)

2010-03-09T11:15:00.000-08:00

Despóis de visitar o Chan de Armada, e de regreso a estrada xeral, iremos canda ela ate bater con unha entrada de pista eólica con o cartel da foto central. Unha vez pasado o primeiro aeroxenerador e antes da curva que dá o camiño abandonaremos este campo a través cara o norde . Daremos de súpeto con dous camiños (foto inferior), colleremos o que baixa. Adentrarémonos nesta chaira da Portilla da Rega de 639 m. na procura dunha pena (foto superior) que queda o oeste e que nos marcará a referencia para atopar a pista que nos levará as Eiroas.

TRAMO A TRAMO. (TRAMO 5. .2.- A Portilla da Rega)

2010-03-09T10:38:00.000-08:00

Finalmente atopamos o camiño , que partindo do final da chaira (foto inferior) , váinos levar cara as Eiroas (foto superior). Aunque semi-empedrado, e tér alguns pequenos tramos onde pode haber encharcamento, báixase ben, costa abaixo.

AVANCE DOS SEGUINTES TRAMOS :

O camiño das Eiroas é firme e compacto, e non teremos problema ate chegar o desvio que teremos forzosamente que coller (ante o corte da estrada xeral) cara escoller o sitio indicado para descender a estrada xeral (Suapena) , e dalí, partindo dos crestóns da cruz que están a nosa esquerda, percorrer esa longuísima recta salpicada de túmulos (1 km) ate a casilla do Vidueiro, onde como sabredes, tomaremos a mán dereita unha pista e inmediatamente un carreiro a esquerda que nos levará o alto do Vidueiro-Grandarroiba , onde empataremos cunha pista eólica que nos fará chegar a enorme chaira da Panda da Serra, onde fica o Forno dos Mouros.

O resto non ofrece dificultade, cecáis un terreo un tanto encharcado por estas chairas de A Brúa, Mámoas, Monte e Cruz da Faladoira, ate chegar o Candedo, onde sí que teremos bó firme ate o final do cruce da Pedrafita de Mourás.

Saíndo de Mourás cara a estrada xeral atoparémonos co Lugar de Arriba, dende onde salen estradiñas cara San Martiño e Os Castros, despóis e antes do cruce de Mourás respectivamente.

E polo camiño de frente da Pedrafita, seguiremos avanzando polo Camiño Real dos Arrieiros cara novas metas, mais iso , querida xente; iso , xá é outra historia...

PRESENTACIÓN RESUMIDA DOS 21 TRAMOS DO CAMIÑO DOS ARRIEIROS

2010-02-14T04:06:00.000-08:00

Estanse a abrir os días, e xa andamos facendo pláns para idear saídas a natureza que alivien a nosa vida laboral cotidián.

Tratar de escoller unha ruta que conteña tódolos elementos que necesitamos para encher a nosa creatividade non é doado.

Mais , pensando niso, dende a LIGA CÉLTIGA GALAICA, un ano máis, voltámosvos a propoñer unha ruta histórica moi especial.

Son 40 km con máis de 82 túmulos prehistóricos relacionados e un sinfín de restos arqueolóxicos que siguen agardando intactos o seu descubrimento e dignificación.

Falamos do noso querido e traballado CAMIÑO DOS ARRIEIROS.
Falamos de descubrirnos a nós mesmos como galegos.

Conscentes da dificultade de camiñalo enteiro, e para que sexa divultativo e ameno, o dividimos eses 42 km en 21 tramos de 2 km.

Cada tramo representa un valor, un motivo, un plan preconcebido de búsqueda; en suma, un reto.

A continuación explicarémosvos dun xeito moi sinxelo cada ún deses 21 tramos.

Non vos preocupedes!!, tempo haberá para profundizar en cada ún deles nas moitas entradas que pensamos facer no futuro neste blog.

Mais o esencial é adentrarvos arestora nese mundo mítico do que fora ese ancestral Camiño dos Arrieiros.

Asi que , imos aló!!!

O punto de encontro situarémolo nas” Campeiras”, onde escomeza o Camiño. Para chegar as Campeiras tedes que coller –unha vez entrades na vila das Pontes- a Avda de Ortigueira, (despóis de chegar á céntrica “Plaza do Hospital” que atoparedes según entrades na vila pola Avda de Galicia).

Xá situados na Avda de Ortigueira, pasaredes diante do Axuntamento (que deixaredes á vosa esquerda), e como a 500 m a dereita ollaredes unha casa alongada de planta baixa de cór amarelo.

Xusto despóis dela tedes un cruce que colleredes a dereita, e continuades esa rúa ate o final: xá estades nas Campeiras.

Para os aventureiros , percorreredes a pé o Camiño dos Arrieiros dende a vila de As Pontes ate o Porto de Vares a través das Serras da Faladoira e Coriscada, rememorando aqueles percorridos que noutrora os nosos devanceiros fixeran a prol daqueles intercambios terrestres-oceánicos entre o noroeste peninsulas galaico , as Illas da Britania , a península Armoricán e outras terras . Teredes que pasar noite no camiño, pola altura do Candedo ate o Monte de San Pedro, mais pensamos que iso non importa demasiado se ides ben preparados e dispostos a tér esa vivencia que intuiredes ó comprender a importancia que tivo este ancestal camiño real.

O percorrido que propoñemos non se axusta o do antergo Camiño dos Arrieiros en moitos dos seus tramos, polas moitas vicisitudes que tivo que pasar este traxecto milenario, mais as rutas alternativas que ideamos concorren dentro do espazo territorial do propio Camiño cun marxe de erro de 30-50 m; polo que o percorrido visual pode caracterizarse como o mesmo que percorreron os nosos comerciantes hai máis de 4000 anos.

E xa para terminar esta páxina, dende eiquí propoñemos o seu estudo en profundidade cara ir recuperando para nós mesmos esta xoia histórica e despreciada hoxendía , mais esencial para podermos entender non só as nosas relacións con outros paises , senón tamén, a existencia dese necesario eslabón comercial entre as diferentes trebas territoriais que conformaban o noso territorio galaico.

TRAMO 1.- (2 km) As Pontes- Altos S. Vicenzo, e TRAMO 2 ( 2 km) Altos S. Vicenzo- Cruce Cristo do BAÑ

2010-02-14T03:58:00.000-08:00

TRAMO. 1 – AS PONTES. ALTOS DE SAN VICENZO . 2 KM.
As Campeiras- A Magdalena – A Veiga dos Mouros – Brixeo – Seixos – Garabatos – Montes de S. Vicenzo)

Escomenzamos o Camiño pola estradiña asfaltada que tén o seu berce ó final da Rua Covelo, nas Campeiras.

Noutrora na vila a dereita do camiño ficaban as tres primeiras mámoas despóis de pasar a mítica Veiga dos Mouros, no bairro da Magdalena.

Deixamos á nosa dereita unha estradiña que vai ó Brixeo e o seu muiño, e conforme imos gañando altura, entre a toxeira aparécennos diversos restos tumulares a dereita e esquerda.

No seguinte cruce , colleremos a esquerda, deixando unha chaira con visibles túmulos.

Despóis dunha curta baixada a un km máis arriba, atópase unha maxestuosa mámoa a esquerda do camiño con restos tumulares na sua bisbarra inmediata.

TRAMO 2.- ALTOS DE SAN VICENZO- CRUCE KM 26 : A CRUZ DO CRISTO DO BAÑAL. 2 KM

Atravesamos as altas zonas achairadas da Pena da Besta (573m) e deixamos a esquerda o alto de Dozáns (587m) cun sinnúmero de mámoas e antergos camiños.

Xá no cruce do antiguo basureiro de Marraxón (importante lugar arqueolóxico) colleremos a esquerda, onde chegaremos á cruz do Cristo do Bañal, onde empatamos coa estrada xeral a Ortigueira no seu km 26.

TRAMO 3 (1,2,3,4,5,6) (2,3 km) Cruz do Cristo do Bañal - Uceira

2010-02-14T03:42:00.000-08:00

Atravesando a estrada, desbotaremos seguir polo espazo intransitábel do propio Camiño dos Arrieiros a mán dereita , collendo como alterenativa o sendeiro que fica enfrente e de seguido chegaremos a un cercado de arame, que sortearemos para seguir subindo tendo como referencia o poste do tendido eléctrico para despois ir seguido a línea (601 m) . De vagar empataremos cun camiño de carro que seguiremos cara a dereita.
Pasado o cruce de Cervicol, a pista continua ate que finalmente deixarémola á mán dereita (cando ésta inicia unha brusca baixada cara u oeste) por un sendeiriño que nos levará directamente ( 4 e 5) de novo a estrada xeral.

Unha vez alí, teremos que subir 250 m pola estrada xeral (zona perigosa de baixada en curva, polo que extremade as precaucións) cara o cruce da estrada a O Deveso, onde a poucos metros a dereita temos detrás dunha cancela o berce dunha pista de terra a dereita , coincidente có camiño real que nos levará o Caxado.

TRAMO 4 - (1,2,3,4,5) (1´7 km) O Caxado

2010-02-14T03:25:00.000-08:00

Como falaramos na anterior entrada, colleremos a pista que tén o seu berce a poucos metros a mán dereita no cruce da estrada que vai a Devesos., a cál a seguiremos nunha suave subida, ate bater co cortalumes.
O Camiño dos Arrieiros vencerá o Caxado (752 m ), pasando pola zona mais suave da sua aba, a rentes, mais hoxe está intransitable (4) e cumrpirá ir pois ascendendo polo cortalumes da aba do Caxado en liña recta en forte subida (3) , ate os murallóns da cresta do Caxado (700 m) . Daquela colleremos un dos sendeiros a nosa dereita para ir bordeando o monte ate o seu final. Esta zona ofrécenos doados lugares con pinos para descansar da subida.
Deixando atrás o Caxado e atravesando a sua estradiña de acceso (660 m ) e a que vai a Poupariña e o Seixo, colleremos un sendeiro monte abaixo a través do lugar da Panda da Cabana, bordeando as crestas cara descender de novo a estrada xeral no cruce da Cruz da Cabana (km 21) .

TRAMO 5 .- (1, 2, 3, 4, 5) ( 1,5 km) A Pena da Loba, A Cruz da Cabana,, As Eiroas

2010-02-14T03:13:00.000-08:00

Poupariña –Pena da Loba – Rego de Ouro

Na Cruz da Cabana(4) , o camiño dos arrieiros subirá a dereita ( 5 ) da estrada xeral (A Casilla) en terreo de monte baixo (623 m) , para voltar a cruzar a estrada xeral no lugar da Pena da Loba, para ir a rentes do Chao de Armada cara as Eiroas, pasando pola Portilla da Rega. Como alternativa poderemos seguir pola estrada xeral dende a Cruz da Cabana ate o Chao de Armada, onde a nosa esquerda a rentes dun cruceiro o carón da estradiña que leva a Pereira, internarémonos de seguido a nosa dereita para empatar co Camiño dos Arrieiros , atravesando o Chao de Armada (643 m) - ( na seguinte entrada falaremos da zona arqueolóxica onde todavía érguese con dignidade unha cruz de pedra, sinalizando un lugar de enterramentos), para na Portilla da Rega (despóis de bater cun camiño “eólico”) baixar por un sendeiro de pedras ate empatar co camiño das Eiroas (615 m) , que colleremos cara a dereita.

TRAMO 5.- ( 8, 9, 10 e 11). O Rego de Ouro

2010-02-14T02:50:00.000-08:00

Imos facer un alto no camiño para desviarnos un treito no propio Chao de Armada. Naquél lugar colleremos a estradiña asfaltda que alí ten o seu berce que vai a Pereira o carón dun cruceiro (1) ; andarémola perante 2 km ate que atopamos un cruce a dereita sinalizada por unha mámoa. Seguiremos pois a mán dereita ate chegar a unha pequena explanada . A pista sigue cara o alto do Rego de Ouro, mais nós iremos a dereita i entraremos nun campo curiosamente de forma rectangular ( 4 ) susceptíbel de ser un antigo campo de enterramento, - unha zona arqueolóxica onde todavía érguese con dignidade unha cruz (2, 3) de pedra, na sua entrada, sinalizando ese posible lugar de enterramentos. Como pasa na cruz do Cristo da Faladoira, a textura da pedra da cruz déixanos ollar que fora reconvertida dunha pedrafita que gardaba a entrada a este recinto.

De seguido desandamos a pista e voltamos a estrada xeral para desviarnos a poucos metros na seguinte pista eólica, para de novo a poucos metros internarnos a dereita no monte ( batiremos cos restos dun longo muro) . No fondo tén o seu berce un sendeiro de pedras no que baixaremos ate empatar co camiño das Eiroas (615 m) , que colleremos cara a dereita.

TRAMO 6 - ( 2 km) Penamoura - O Vidueiro

2010-02-14T02:34:00.000-08:00

Eiroas – Penamoura – Pedrón – Suapena – Vidueiro

A pista de terra que baixa cara as Eiroas, levarános a fermoso lugar de esparcimento (a bisbarra do caserío abandonado é fermosísima, cunha baixada cara o rio ), mais nós seguiremos á esquerda, iniciando unha suave subida , pola que pasaremos o carón da base (1) dun cruceiro desaparecido .

Uns metros máis adiante atopámonos co camiño cortado pola estrada xeral, polo que baixaremos suavemente cara a Pena Moura, abandonando definitivamente o camiño nun treito onde empataremos coa estrada xeral (xusto á beira dun regato).

Chegaremos o lugar de Penamoura e Suapena coa sua cruz no alto das penas para iniciar o percorrido bordeando a estrada xeral ó longo dunha recta de 1 km ate o lugar do Vidueiro.

O carón do caserón ( 2 ) que fica na estrada iníciase unha estradiña con rumbo o Cascón ; collémola ate xusto despóis de pasar unha granxa, onde colleremos un sendeiro a esquerda (Acibeiral) que nos levará (Grandarroiba) cara o alto (604 m) onde fica unha pista eólica (o camiño dos arrieiros seguiría monte a través) . Desandamos esta pista eólica atravesando os lugares de cara o seu final ate empatar coa estrada asfaltada que vai cara a Cascón, Insua e Casateite. Alí a poucos metros empatamos de novo co Camiño dos Arrieiros, cun lugar para lecer a poucos metros mais adiante cuns currais para as bestas.

TRAMO 7 - ( 2 km) 1, 2, 3 e 4 . O Cristo da Faladoira

2010-02-14T02:19:00.000-08:00

Tomando como referencia o pequeno curro que fica o carón da estrada a Cascón, e o abeiro dos altísimos crestóns (617 m) , seguimos o desdibuxado sendeiro do Camiño que vai dereito despóis de abandonar o Campo do Bidueiro, a través do monte baixo atravesando pequenos túmulos ate chegar o Forno dos Mouros e as imponentes mámoas que a circundan este lugar da Panda da Serra, formando un importante complexo tumular que vai acompañando o camiño ate o alto do Monte Faladoira.

TRAMO 7- (3,4,5,6) O Camiño no Cristo da Faladoira

2010-02-14T02:08:00.000-08:00

Ficamos nunha das zonas máis importantes do Camiño dos Arrieiros,dada a importante envergadura dos seus túmulos nos lugares de Mámoas e A Brúa (590 m).

A Cruz do Cristo da Faladoira fica no ancestral cruce de camiños , hoxe moi deteriorados a esquerda do Camiño dos Arrieiros. Fixádevos que está emplazada xustamente enriba dun túmulo.

Polo tipo de pedra ( coincidente con outras "cruces" desta Serra) , consideramos que fora unha pedrafita bastante importante que ficaba enclavada neste mesmo cruce de camiños, e que posteriormente fora cristianizada, cambiando a sua forma pola dunha cruz, perdéndose así os posibles gravados que podería contér.

TRAMO 8 - ( 2 km) Monte da Faladoira

2010-02-14T01:51:00.000-08:00

O Camiño dos Arrieiros fica claro e recuperado con pedrafitas dispostas no seu percorrido a través das importantes mámoas que actúan como referencias.

Así a través das pedrafitas que dibuxan o camiño (1) pasaremos a rentes da garita de vixilancia, no alto do Monte Faladoira (601 m) , cun pequeno espazo de lecer, onde iniciaremos unha suave baixada ate chegar a unha segunda garita de madeira que fica o pé dun camiño eólico que seguiremos cara a estrada xeral de As Pontes - Mañón, onde xusto enfrente tén o seu berce a estradiña asfaltada que nos vai levar o Candedofica o cruce cara o Candedo.

O espazo exacto polo que discurría o Camiño dos Arrieiros sitúase a uns 50 m norte da garita de madeira. Hai poucos anos , denantes de que fixeran a nova estrada , o sendeiro e forma do Camiño era claro e definido neses poucos metros ate a propia estradiña, resurdindo no outro lado da mesma con claridade e baixando cara o Candedo a poucos metros a dereita da sua estrada.

TRAMO 9 - (1´5 Km) O Candedo

2010-02-13T13:48:00.000-08:00

O Camiño dos Arrieiros baixa maxestuosamente o suave outeiro (1 e 2) da Faladoira, e ate algúns anos, desembocaba na estrada de Mañón casi intacto. Arestora con o novo trazado e ancheado desa estrada, o Camiño fica cortado (3), perdéndose un dos tramos máis enteiros do mesmo.

Colleremos a pista asfaltada do Candedo a través dos 1´5 km , pasando o carón dunha granxa (como alternativa propónse subir pola pista eólica (4) que temos a nosa esquerda e ir ate o final, posto que o Camiño Real vai parello a ela). Finalmente ábrese a nosa dereita unha pista ancheada de terra coincidente co Camiño dos Arrieiros.

TRAMO 10 ( 2`5 km) As Penas Longas e o Cristo de Mouraz

2010-02-13T13:36:00.000-08:00

Coincidente co Camiño dos Arrieiros, esta pista de gran anchura e de firme de terra con tramos embarrados, discurre en liña recta a través das zonas arboladas da nosa esquerda , chairas , zonas tumulares (Penas Longas) a nosa dereita (449 m) , fermosas vistas (Pegueiro), para rematar cunha gran zona tumular á nosa esquerda, chegando o cruce do Cristo de Mouraz, coa sua pedrafita que sinaliza outro ancestral cruce de camiños(392 m).

TRAMO 11 - ( 2 km) Os Muros de Chao

2010-02-13T13:31:00.000-08:00

No cruce do Cristo de Mouraz, colleremos o sendeiro central e iniciaremos unha forte subida a través de zonas arboladas de pino (Chao de Pico e Serrón) , deixando á nosa dereita os acantilados do Carranco, ate unha grande e fermosa zona achairada onde podemos xá divisar o mar (515 m). Hoxendía esta chaira está ocupada por un parque eólico , eliminando os “ antergos i emblemáticos muros” de pedras e terra , que alí ficaban.

TRAMO 11 - (9, 10, 11, 12 e 13) Restos arqueolóxicos

2010-02-13T13:11:00.000-08:00

Si ben eliminaron os míticos Muros de Chao ( 4 e 5 ), todavía non lle chegóu a hora a esta estrana composición pétrea que trascende o que é unha mámoa normal, para convertirse en un túmulo cunha ringleira de penas chantadas non dos seus lados e que se atopa na subida do Serrón, perto do Carranco.

TRAMO 11 - (14, 15, 16, 17, e 18) A Chaira dos Muros de Chao

2010-02-13T12:55:00.000-08:00

A desfeita tén un nome: a igñorancia vai parella coa desidia e o abandono.

Noutrora, a fermosísima chaira dos Muros de Chao , (que gardaba celosa eses ancestrais muros
(1) representaba o punto da esperanza do camiñante, pois dende alí visualizábase o Atlántico co seu explendorosa Serra da Capelada. Hoxe en día, a chaira sigue no mesmo sitio ( polo menos algo é algo!), mais achegarse a ela xá non é o mesmo: os nosos impertérritos próceres ocurréuselles montar precisamente alí unha subestación eólica con os seus subsiguintes muiños, facendo daquel espazo especial, un eslavón máis para os seus negocios, suprimíndonos o xá de por sí precaria visualización medioambental.

Pero non para ahí a cousa: un pouco máis para abaixo, ficaba un pechado moi fondo con restos palpables de asentamentos (2); un bó dia todo iso desaparecéu... o achairaron todo.

O Camiño dos Arrieiros subia cara a chaira dos Muros de Chao para de seguido atravesar a estradiña asfaltada que se atopa no final da chaira e seguir de frente internándose nun espeso e frondoso pinar con abundantes cons, destacando unha formación de pedrafitas alineadas (4 e 5).

Mais si queredes atallar, hai un camiño que vai directamente á Mamoa de Barreiro , unha vez pasada a estradiña (3), tendo a vosa dereita o que noutrora fora un asentamento moi, moi antergo.

TRAMO 12 - 1, 2, 3, 4, 5 e 6 ( 3,5 km ) A Coriscada

2010-02-13T12:46:00.000-08:00

Atavesamos a estradiña que fica ó final desta noutrora emblemática chaira dos Muros de Chao, e adentrámonos nun espeso (2) bosque de pinos, onde baixamos ate bater con unha estradiña (1) que nos conducirá a unha enorme mámoa –no lugar de Barreiros -(4) que nos sinalizará o camiño de subida (3) cara o pico da Coriscada (521 m) a través dun camiño de terra.

O Camiño dos Arrieiros fáise visible aunque discurre entre zonas acotadas de difícil paso. Pasaremos a (5) rentes do pico da Coriscada para ir baixando (Ramisquiado e Pena das Latas) suavemente cara zonas boscosas, deixando á nosa dereita unha ringleira de muiños de vento ate bater co chamado Cruce de S. Pedro (baixando chegaredes o Baleo rumbo a Ortigueira), na estrada de Mañón a Ortigueira.

TRAMO 12 - 7, 8, 9, 10, 11 e 12 A cume e bisbarra da Coriscada

2010-02-13T12:30:00.000-08:00

Chegamos a cume da Coriscada, onde unha pequena chaira (3 e 4) fáinos pensar nalgún tipo de asentamento ; o Camiño dos Arrieiros pasa a carón ( 1 e 2 ) dela pola sua suave aba mais vaise separando un chisco , polo que é imposible segui-lo pois teríamos que invadir fincas privadas.

Daquela baixamos da Coriscada (5) primeiro polo propio Camiño dos Arrieiros, para despóis seguir a través da pista de terra que nos vai levar ó cruce de San Pedro, onde batiremos coa estrada asfaltada en dirección Mañón-Ortigueira.

TRAMO 13 - ( 3 km) .- Monín

2010-02-13T11:50:00.000-08:00

Iniciamos unha subida a través de cadros indicadores do Camiño dos Arrieiros, enclavados en unha zona tumular, ainda que a dia de hoxe poideron desaparecer por obra e froito dos coleccionistas, que teñen o seu campo de roubos naqueles paises , coma o noso, onde non hai control nin garda nin vela polo seu patrimonio.

Na primeira chaira contemplaremos duas mámoas recuperadas e dignificadas. Mágoa da desaparición do rótulo, obra dos mesmos depredadores a duas patas.

O Camiño dos Arrieiros sube envolto no monte baixo a través das zonas altas, primeiro o Coto de Vilariño (502 m) despóis o Bíncalo (409 m), parello coa pista de terra a nosa esquerda a través dos muiños eólicos.

O Camiño dos Arrieiros, como acabamos de decir, vai pola aba dos outeiros , ate baixar definitivamente a chaira do Cristo do Monte Blanco.

Nós , ante a imposiblidade de ir por él, dado que fica intransitable, iremos pola pista de terra que vai parello cara Munin.

Despóis de diversas baixadas e subidas, chégase a unha chaira onde a esquerda fica o imponente caserío de Munín, e poucos metros adiante a dereita o final do sendeiro que colleremos , os restos do Cruceiro do Cristo da Pena Blanca, que marca outro ancestral cruce de camiños.

O enorme Caserío de Munín fica abandonado.Dende eiquí pregamos que se recupere para a creación dun Centro Interpretativo, antes que caiga en máns privadas.

Este treceavo tramo, poderia encontrarse entre os máis fermosos,mais hoxendía é dos peores, polo seu discurrir pola aburrida pista de terra por tres longuísimos kilómetros.

TRAMO 14 - 1 e 2 .- ( 2 km ) Pena Blanca

2010-02-13T11:44:00.000-08:00

Iniciamos a subida cara os complexos tumulares da Pena Blanca (386 m) e Pena Moura (333 m) , hoxe minorizados e destruídas polas excavacións eólicas alí consumadas .

TRAMO 14 - 3, 4, 5, 6 e 7 A Chaira do Cristo do Monte Blanco

2010-02-13T11:25:00.000-08:00

Xustiño no pé da Pena Blanca existe unha zona achairada que é un cruce de camiños que creemos importante noutrora. Proba delo é o cruceiro alí implantado e hoxe dende xá ben anos, neste estado .

Este Cristo da Pena Blanca marca un ancestral cruce de camiños xusto o pé do emblemático outeiro sacro. Un chisquiño máis abaixo fica unha anterga (4) fonte. O Camiño dos Arrieiros que vén de crestear os outeiros que fican á altura do caserío de Munín, baixa cara esta chairiña , cara este Cristo da Pena Blanca e volta a subir cara os emblemáticos crestós deste especial outeiro, onde agárdannos restos das suas -chamémoslles- marcación de lindes pétreos (5)

TRAMO 14 - 13,12,11,10,9,e,8,- Monte Blanco

2010-02-13T11:11:00.000-08:00

Unha chaira histórica (1) por onde o Camiño dos Arrieiros tiña o seu percorrido. A recoñeceredes fácilmente polos crestóns que a definen dende a lonxanía(2). Senlleiras pedrafitas fican como solitarias testemuñas dun tempo onde ficaban acompañadas de outras , e daban forma a construccións que só o bó facer dos nosos xovenes inestigadores fará redurdir da memoria coleciva.

E cando falamos dos xóvenes investigadores queremos decir da esperanza que temos depositados neles, para que collan o sabio mensaxe dos anos e sigan coa incansable tarefa de dignificar cada eido deste pais.

TRAMO 14 - 17, 16, 15 e 14 A Chaira da Pena Moura

2010-02-13T10:51:00.000-08:00

Esta zona achairada tén os suficintes vestixios para emprender unha investigación urxente de toda a sua área. O Camiño dos Arrieiros pasa a rentes dela.

TRAMO 15 - 1 e 2 ( 2 km) O Galiñeiro-1

2010-02-13T10:38:00.000-08:00

Nestas tres antigas fotos, feitas denantes da incursión das eólicas, temos constancia dos restos de asentamentos polas penas aliñadas que ficaban na sua cume. Hoxe, como vos podedes figurar, non queda nada. Acabaron con todo .

Non botemos a culpa a quén non a tén: a culpa a temos toda nós por non ter sido quén de croquizar, investigar , inventariar e divulgar estos achádegos a tempo. Agardo que estas perdas fagan sensibilizar os nosos investigadores, que hai que sair o monte e non quedarse na comodidade da casa para realizar innumerabeis traballos de campo que conleven a recuperación do noso patrimonio que queda.

Pero voltemos os tramos: neste quinceavo tramo situamos as terras entre a Pena Moura e o Galiñeiro.

TRAMO 16- 1 e 2 ( 2 Km) - Galiñeiro - Km 56 estrada Viveiro-Ortigueira

2010-02-13T10:21:00.000-08:00

TRAMO 16.- GALIÑEIRO – KM 56 ESTRADA XERAL VIVEIRO - ORTIGUEIRA

Iniciamos a conquista do derradeiro outeiro desta longa cadea montañosa: O Galiñeiro. O Camiño dos Arrieiros baixa e sitúase a beira do camiño de terra que vai bordeando este outeiro ate o seu cruce coa estradiña asfaltada que sube dende o Barqueiro cara Mañón.

TRAMO 16- 1 e 2

2010-02-13T10:18:00.000-08:00

TRAMO 16- 3, 4, 5 e 6 - Diferentes vistas do tramo do Camiño

2010-02-13T10:11:00.000-08:00

4 fotografías de estudo xeral onde apreciamos (1 e 2 e 4 )en primeiro término os lugares por onde pasa o Camiño dos Arrieiros a esquerda do Galiñeiro e a maxestuosa porte da edigmática Chaira da Caldeira, antesá da Peninsula de Bares.

TRAMO 16- 7, 8, 9, 10 e 11 - Dende o Galiñeiro ate o repetidor

2010-02-13T09:56:00.000-08:00

foto 1.- Nesta vista xeral, vemos a esquerda a unión das duas estradiñas: a nosa de terra e a que vai dende O Barqueiro a Mañón polo interior. No fondo , na zona arbolada apréciase o punto onde situamos as tres mámoas , lugar de referencia do Camiño dos Arrieiros.

foto 2.- Imaxe do Camiño dos Arrieiros que vai á altura do Galiñeiro, unha vez que se situa na dus esquerda, discurre parello e o carón da estrada de terra antes de internarse cara o monte cara as tres mámoas.

foto 3.- Chairiña interior perto das mámoas.

foto 4 e 5 .- O repetidor fica o carón da estradiña asfaltada que sube dende O Barqueiro a Mañón.

Ben, preséntasenos duas alternativas para baixar a estrada Viveiro-Ortigueira e deixar definitivamente esta cadea montañosa que nos véu acompañando dende que saíramos das Pontes:

A primeira e máis doada: baixar pola estradiña asfaltada que nos vai deixar no Barqueiro, e unha vez alí , dirixirnos cara o Instituto , onde colleremos a estrada de subida cara a mina de Cañoles.

A segunda, máis fiel co camiño pero máis complicada, posto que o camiño como tal desaparece entre a maleza e teremos que baixar collendo sucesivos ramais de cortalumes, sendeiros e pistas, que nos deixará o pé do Montedónigo.

TRAMO 16- 12, 13, 14 e 15. Dende o repetidor ate as mámoas.

2010-02-13T09:47:00.000-08:00

Diferentes imáxenes do curto camiño que andaremos dende o repetidor cara o fondo , onde fican as mámoas de referencia por onde pasaba o Camiño dos Arrieiros. Ampliamos de novo o explicado na entrada seguinte, para que vos quede clara esta parte.

TRAMO 16- 16, 17, 18 e 19 Baixando por sendeiros

2010-02-13T09:33:00.000-08:00

Chegando a zona onde o Camiño dos Arrieiros abandona a Serra e baixa cara a chaira de Mogor, no Barqueiro, e si queremos ser fieis o seu percorrido, continuaremos a través de accesos paralelos (sendeiros, cortalumes, pistas), que ollaredes nesta e na seguinte entrada.

foto 2.- Unha vista xeral do descenso, no fondo pode apreciarse Mogor, e no medio atópase a estrada Viveiro-Ortigueira

foto 3.- Pista que empata coa estradiña asfaltada que baixa directamente ó Barqueiro.

foto 4.- Unha das pistas de baixada.

Foto 1.- Cecáis sexa a máis importante, que nos pode servir de referencia; fixádevos: xusto canto empatan a estrada de terra pola que vai o Camiño e a estradiña asfaltada que vai a Mañón, ollamos a nosa esquerda un repetidor. Adentrándonos por él e profundizando (foto) ate o fondo, sitúanse tres potentes mámoas. Ese é precisamente o punto inicial onde o Camiño dos Arrieiros escomenza a sua baixada cara os vales.

TRAMO 16. 20, 21, 22 e 23. Baixando por sendeiros

2010-02-13T05:30:00.000-08:00

Seguindo fielmente a dirección do Camiño dos Arrieiros, e batindo cortalumes con sendeiros e camiños de carro (1, 2 e 3) chegaremos por fin o pé da estrada Viveiro-Ortigueira. Enfrente está a continuación: Montredónigo.

TRAMO 17.1 - Montedónigo

2010-02-13T05:21:00.000-08:00

Si elexides a parte máis próxima o Camiño dos Arrieiros , e máis complicada, baixaredes polos sendeiros, iredes a parar a unha zona da estrada xeral onde xusto enfrente hai parte da antigua estrada, e no seu medio un sendeiro que vos levará a aldeia de Barbeita para despóis subir o Montedónigo. ( 110 m ) Atravesándoo ( fotos 1 e 2 ) acabaredes a menos de 200 m da Igrexa de Mogor. Utilizando ésta como referencia, abandonamos provisionalmente a zona do Camiño dos Arrieiros na procura de ir cara o Instituto do Barqueiro. Unha vez diante dél, subiremos pola pista que nos conducirá a entrada da mina.

TRAMO 17.2 - - Mogor e O Barqueiro

2010-02-13T05:07:00.000-08:00

Vista de Mogor (1), o lugar onde supoñemos que pasaba o Camiño dos Arrieiros e que fora cortado pola via férrea ( 2) e a subida do Camiño cara as Pedras Cañoles (3). Hoxendía estes sendeiros están completamente desbotados.

Pero vaiamos por partes: centremos como referencia a Igrexa de Mogor. A poucos metros cara a saída do camiño por Montedónigo, éste córtase definitivamente por varias causas: encharcamento do terreo, via ferrea e Mina. Polo tanto compre idear alternativas .

A máis audaz: botades a andar cara a Hermida de Santa Rosa. Alí hai un sendeiro que sube cara a mina. Atravesándoa chegaredes a empatar co CR do Barqueiro.

A máis aventureira: Dende a praia de Esteiro no seu final subiredes por un carreiro marcado cara a mina, e dalí subiredes directamente o CR do Barqueiro.

A máis doada: Dende a Igrexa iredes por pista asfaltada cara o Instituto do Barqueiro, e dalí a entrada da mina. Xusto na entrada seguiredes –sin entrar na mina para nada- a dereita un sendeiro que vos levará por pistas parellas á mina o CR do Barqueiro.Seguindo o CR do Barqueiro, chegaredes a empatar co CR dos Arrieiros xusto no chamado Campo do Tesouro, noutrora lugar sagrado e tumular. Hoxe cheo de cortalumes i esquecemento.

TRAMO 18- 1 e 2- ( 2 km ) - Interrupción pola Mina.

2010-02-13T05:01:00.000-08:00

Temos ubicado o Camiño dos Arieiros xusto na parte máis elevada do desmonte da mina (1). Daquela tivemos que facer uso auxiliar do Camiño Real ( 2 e 3) do Barqueiro, que confluía co Camiño dos Arrieiros no Campo do Tesouro.

TRAMO 18- 3, 4, 5 e 6 - ( 2 km ) - Pedra Cañoles, o Campo do Tesouro

2010-02-13T04:45:00.000-08:00

Unha vez no alto da mina , empataremos co Camiño Real do Barqueiro (1) . Seguindo éste en dirección oposta ó Barqueiro e cara o mar, chegaremos a unha chaira chamada “O Campo do Tesouro”. Alí bateremos un pouco máis adiante co Camiño dos Arrieiros , cortado no borde do precipicio da mina (antes da existencia da mina, o Camiño subia a través das enormes Pedras Cañoles, hoxe desaparecidas pola acción da propia mina . Podemos subir con él a aba ate a Chaira da Caldeira. fotos 3 e 4).

Recordamos un enorme grupo de mámoas (2) que fican no propio Campo do Tesouro, hoxe infelizmente alteradas por inoportunos cortalumes que destrozaron a bisbarra das mámoas catalogadas, senón na sua subida a Chaira da Caldeira, con un bó número de restos arqueolóxicos.

Tal e como decíamos, o Camiño dos Arrieiros unha vez no Campo do Tesouro, baixaba polas Pedras Cañoles, ate chegar a rentes da da Ermida de Santa Rosa, atravesando a chaira de Mogor ate o outeiro de Montedónigo, mais hoxendía todo está definitivamente rachado pola Mina, as vias do tren e a zona encharcada de Mogor.

TRAMO 19 . 1 - ( 1 km ) Chan da Caldeira e Facho Maeda

2010-02-13T04:36:00.000-08:00

Retomando o Camiño dos Arrieiros, subiremos e iniciaremos a travesía do Chao da Caldeira ate chegar ó Facho Maeda, no outro extremo do Chan da Caldeira, lugar que comunicaba con o seu homónimo na Serra da Capelada para transmitir sinais mediante o lume.

Ollamos na foto 1 unha vista do outeiro sacro do Chan da Caldeira, e na foto 2 o lugar do "Castelo", promontorio que fica o carón da Chaira da Caldeira, susceptíble de tér sido un asentamento.

TRAMO 19 . 2 - O campo arqueolóxico do Chan da Caldeira

2010-02-13T04:26:00.000-08:00

Dous exemplos moi claros do que constituie todo un campo arqueolóxico totalmente esnaquizado nos derradeiros catro anos, e que seguirán facéndoo se non se lle pón coto. Estos pequenos habitáculos fican a poucos metros dunha grande i especial pena-marco visible dende Bares.

TRAMO 19 . 3, 4, 5 e 6 - O Chan da Caldeira

2010-02-13T04:07:00.000-08:00

Absolutamente tódalas chairas foron nalgun intre da sua historia lugares especiais. A enorme chaira da Caldeira é un dos enclaves arqueolóxicos máis importantes do Camiño dos Arrieiros. As suas mámoas fican visibeis e fortes ó longo do camiño, ampliado a modo de paso de carro.

Nas fotos 3 e 4 ollamos a sua parte final. E se vos vixades na ampliación da chaira (foto 4) ollaredes unha mancha verde no seu centro, que describindo un circulo.

As gratas sorpresas que levamos nesta chaira corren inversamente proporcionais dos disgustos que nos meten no corpo o descubrir os continuos cortalumes feitos sen mirar por ónde, ou as estacas de madeira con marcas, compatible todo isto con unhas acotacións feitas para destiñar esa chaira cara a ubicación dun parque eólico de non máis de oito muiños dunha empresa de perto. Crreemos que este parque fora desbotado con razón polo goberno bipartido da Xunta de Galicia; agora xá non estamos moi seguros. Desde logo esto sería unha auténtica aberración e un claro atentado non xá contra o parimonio senón contra o medioambente, atentanto eles mesmos contra as propias condicións impostas polas autoridades para a sua ubicación.

TRAMO 20. 1 e 2 - ( 2 km) - As Mamoelas

2010-02-13T03:59:00.000-08:00

Iníciamos a baixada do Chan da Caldeira atravesando a zona das Mamoelas, e os enormes Cons da zona que fican a mán dereita. A baixada tórnase penosa pola cantidade de pena solta neste tramo do camiño reconvertido na clásica pista para tractores. Un pouco máis abaixo o asfalto suaviza un pouco a baixada.
Ben podemos ir directos ó cruce da estrada cara Vares para empatar na sua parte oposta con a continuación do Camiño polos cotos do Campelo, ou ben desviarnos por un camiño de terra que surdirá a nosa esquerda cara a Vila de Vares, ( foto 2) onde unha fonte de boa auga argardarános.

TRAMO 21. (2km) 1, 2, 3 e 4.- O Campelo

2010-02-13T03:54:00.000-08:00

Atravesarémola estrada cara Vares e colleremos xusto enfrente unha pista de terra que baixando atravesará o noutrora mítico Campelo, nos seus eucaliptais cara o lugar da Igrexa, na Praia de Vares. No medio deste monte teremos tamén un camiño de terra a esquerda que nos levará tamén a Igrexa da Vila de Vares.

TRAMO 21.5, 6 e 7.- Chegando o mar

2010-02-13T03:39:00.000-08:00

Pódese decir que é o intre máis fermoso do percorrido do Camiño dos Arrieiros: o agardado contacto co mar. O camiño bordea a praia para vadear un pequeno regato , (ollade o seu lavadoiro recuperado) onde outros camiños provintes do lugar da Vila de Bares, sáenlle o encontro, ate confluir na chamada "Igrexa", noutrora centro de culto, asentamento, mansión román, Igrexa e cemiterio. Este lugar merecía máis protección da que tén; pois fica abandoado a mercede da escavación furtiva de calquer desaprensivo. En todo caso, este lugar fora unha clara referencia para os Arrieiros que desembocaban no areal de Vares.

Hoxendía, o tramo do camiño de saída no areal fica marcado por grandes pedras, mimado polos indíxenas (que protestaron vivamente cando algunha autoridade quixo cegar esta salida natural do camiño non ha moitos anos) e recuperada a sua dignidade ancestral.